ابو القاسم سلطانى
244
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
به قهوهاى يا قرمز ، گلبرگها داراى رگههاى تيره ، ميوه كوچك ، ريشه چوبى معطر ، شكلاتىرنگ به همين جهت آن را Chocolat root ناميدهاند . پراكنش عمومى : امريكا به ويژه قسمت شمالى از نيوفونلاند تا نيوجرسى ، اروپا ، آسيا از جمله ايران : در مازندران ، كندوان ، دره چالوس ، ارتفاعات مرطوب آذربايجان ، تپههاى گيلاس ، ديشكادوكى و كوههاى سبلان . تركيبات شيميائى : گيكوزيدى به نام Geoside ، تانن ، ماده تلخ Geum bitter ، ماده قندى قابل تخمير . خواص درمانى : قابض و مقوى موارد مصرف درمانى : در امريكا به عنوان مقوى و قابض مصرف مىشود . از قرن نوزدهم در خونريزىها ، اسهال ، اسهال مزمن ، لكوره ، سختى بلع و عفونتهاى ريوى مصرف شده است . موارد مصرف امروزى آن مانند گياه Geum urbanum L . مىباشد كه شرح آن بلافاصله خواهد آمد . Code - 2546 بيخ شببو Geum urbanum L . گياهى علفى ، پايا ، به بلندى 20 تا 60 سانتيمتر ، پوشيده از تارهاى خشن ، از خانواده Rosaceae ، ساقه منشعب و قابل انحناء به كلفتى 1 تا 2 سانتيمتر . برگهاى قاعده گسترده بر روى زمين و از قطعات نامساوى با كناره دندانهدار تشكيل شدهاند . برگهاى فوقانى شامل سه قطعه نامساوى دندانهدار و قطعه آخرى بزرگتر است . گلها به رنگ زرد طلائى زيبا و مركب از 5 كاسبرگ و 5 گلبرگ و تعداد پرچمها زياد و بطور منفرد در تابستان بر روى شاخهها ظاهر مىشوند . ميوه فندقه و پوشيده از برآمدگىهاى خميده ، ريزوم كلفت و پوشيده از ريشههاى متعدد ، رنگ قهوهاى تيره ، بو ملايم و طعم تلخ و قابض است . پراكنش : گياه بومى اروپا است و در شمال افريقا و مناطق معتدله آسيا در كنار جنگلها ، جادهها و نقاط سايه و مرطوب بطور خودرو وجود دارد و به واسطه زيبائى پرورش داده مىشود . در ايران در ارتفاعات البرز ، گيلان ، رشت ، لاهيجان ، آمل ، آذربايجان ، سمنان ، دامغان ، قزوين و اطراف تهران بطور وحشى رويش دارد .